De afgelopen jaren lees je er steeds vaker over: mannengroepen. Steeds meer mannen zoeken een plek waar zij met andere mannen kunnen praten over werk, relaties, zingeving en leiderschap. Zo’n mannengroep biedt ruimte voor reflectie, sparren en persoonlijke ontwikkeling.
Voor sommigen klinkt dat nog wat onwennig. Voor anderen voelt het als een lang gemiste vorm van vriendschap, professionele ontwikkeling en echte gesprekken.
Vorig jaar begeleidde ik mijn eerste mannengroep bij Haagse Hoogvliegers in Den Haag. Deze mannengroep ontstond vanuit een verlangen naar intervisie: een plek waar mannen met elkaar kunnen sparren, spiegelen en reflecteren op leiderschap, werk en leven.
Het werd een groep mannen tussen de veertig en vijfenvijftig jaar. Mannen die voelden dat ze op een kantelpunt in hun leven stonden.
Niet meer alleen de eerste berg van carrière maken, bouwen en presteren. Deze mannen hadden hun eerste berg duidelijk achter zich gelaten. Ze hadden de transformatie van professional naar leiderschap al gemaakt, professionele vaardigheden ontwikkeld, hun plek gevonden in organisaties of ondernemingen en vaak ook posities en verantwoordelijkheden verworven.
Waar ze nu voor stonden was wat David Brooks “De tweede berg” noemt (voor mannen) en Susan Smit schreef er (voor vrouwen) het boek De Tweede Helft van je leven over.
De fase waarin het niet meer alleen gaat over presteren, maar over meesterschap vanuit presentie. Over het verdiepen van je vak, het ontwikkelen van leiderschap en het initiëren van innovaties in je werkveld. Over het begeleiden en opleiden van anderen. En soms ook over het herijken van keuzes in relaties, vriendschappen en levensrichting.
De Tweede Berg is een overgangsfase op meerdere lagen tegelijk. Professioneel, persoonlijk en vaak ook maatschappelijk.
Juist daarom is het waardevol om deze fase niet alleen te doorlopen, maar samen met anderen die een vergelijkbaar kantelpunt in hun leven herkennen.
Een mannengroep kan daarin een verrassend krachtige vorm zijn van intervisie en leiderschapsontwikkeling.
door Petra Hiemstra, 22 maart 2026
De vragen die in de mannengroep werden gedeeld waren persoonlijk, soms confronterend en vaak herkenbaar voor iedereen in de ruimte.
Met wie wil ik mijn leven de komende jaren delen? Welke vriendschappen zijn werkelijk betekenisvol? Welke relaties mogen misschien worden losgelaten? Wat doe ik als ik verliefd word op iemand anders terwijl ik al verbonden ben? Hoe blijf ik trouw aan mijn waarden, mijn visie en mijn toekomstperspectief?
En soms waren de vragen nog fundamenteler.
Mag ik er zijn met mijn homoseksualiteit? Als hoogsensitief, hoogbegaafd, hoogbewust mens? Moet ik mijn depressie of angsten verstoppen of mogen die er hier ook zijn? Kunnen we het het hebben over het daderschap in mijn leiderschap? Hoe kan ik in mijn werk op een passende manier delen wat vanuit mijn religie belangrijk voor me is? Mag ik deelnemen als ondernemer of bestuurder, ook al heb ik een ander levenspad bewandeld en bijvoorbeeld geen wetenschappelijke studie afgerond?
Onder veel van deze vragen ligt eigenlijk één eenvoudige vraag:
Mag ik er zijn?
Juist in een mannengroep wordt die vraag vaak voelbaar. Veel mannen zijn niet gewend om dit soort onderwerpen met andere mannen te bespreken. Vooraf is er vaak spanning.
Wat zullen de anderen van mij vinden?
Word ik beoordeeld?
Is het stiekem therapie?
Word ik gezien als zwak of juist als arrogant?
Die spanning verdwijnt meestal verrassend snel wanneer mannen merken dat ze niet beoordeeld worden maar werkelijk gezien en gehoord.
Dat moment waarop iemand merkt dat zijn héle zijn én verhaal er mogen zijn, brengt vaak een voelbare rust in de groep.
Veel deelnemers ervaren dan iets wat ze lang hebben gemist: oprechte mannelijkheid die niet draait om competitie maar om kameraadschap, steun en wederzijds respect.
In deze mannengroep bij Haagse Hoogvliegers werken we met een vorm die ik grootluisteren noem.
Grootluisteren betekent geconcentreerd luisteren met éénpuntige aandacht, nieuwsgierigheid en respect. Niet luisteren om meteen advies te geven maar om werkelijk te begrijpen wat iemand beweegt. Eerst erkenning geven, reflecteren en vragen stellen vóór je verder schrijft aan het verhaal zoals zich dat in de groep ontvouwt.
In de praktijk ontstaat er een vorm van intervisie waarin deelnemers met elkaar sparren, elkaar spiegelen en samen reflecteren op vragen rond leiderschap, relaties en professionele ontwikkeling.
Soms zijn de vragen zacht en onderzoekend. Soms worden ze op het scherpst van de snede gesteld. Nooit met de intentie om hard te zijn maar altijd om meer helderheid te verkrijgen.
Regelmatig worden reflecties gegeven in beelden of metaforen die iemand helpen om zichzelf opnieuw te zien.
Juist hoogbegaafde professionals en leiders ervaren deze manier van werken als plezierig, omdat het gesprek op vele lagen tegelijkertijd plaatsvindt. We zijn gewend om snel te denken en te analyseren. Grootluisteren helpt om daar een extra laag onder te ontdekken: wat er werkelijk speelt in je werk, je relaties en je persoonlijke ontwikkeling.
Voor mensen die hun leiderschap verder willen verdiepen organiseren we bij Haagse Hoogvliegers ook leergangen en trajecten rond politiek en maatschappelijk leiderschap, zoals de Leergang Politiek Leiderschap, waarin dialoog, intervisie en grootluisteren centraal staan.
De bijeenkomsten van deze mannengroep hebben een eenvoudige structuur die juist door die helderheid verdieping mogelijk maakt. De groep komt bijeen in Den Haag voor sessies van drie of vier uur.
Een sessie van drie uur begint met een periode van inloop en landen, gevolgd door een korte check-in waarin iedereen even deelt hoe hij erbij zit.
Daarna krijgt één deelnemer de ruimte om een vraagstuk of vorm van meesterschap in te brengen. De groep luistert groot, stelt vragen, spiegelt en reflecteert. Na een korte pauze krijgt een tweede deelnemer dezelfde ruimte. We sluiten gezamenlijk af.
In langere sessies van vier uur is er meer ruimte voor gerichte kennisoverdracht tussen de deelnemers onderling. Doorgaans brengen deelnemers unieke talenten of inzichten mee vanuit hun eigen leiderschap waar de rest van de deelnemers van kan leren. Iedere deelnemer krijgt dan een uur om voor te gaan in zijn meesterschap. Uiteraard wordt je dan vooraf gecoacht zodat de bijdrage optimaal aankomt. Verder is er een gezamenlijke lunch of kiezen we voor een 4-gangen hap- en drankarrangement. De catering is alcolholvrij en kan desgewenst zonder vlees of vis worden verzorgd.
Deze sessies zijn voedend op álle lagen. Een fijne, ruime omgeving. Heerlijk eten. Goed gezelschap. Actief deelgenoot zijn in de ontwikkeling van elkaars meesterschap.
Belangrijk om te benadrukken: deze bijeenkomsten zijn geen therapie. Deelnemers brengen hun vragen niet in als cliënt maar als collega, medezoeker of leider in ontwikkeling.
De vorm die we gebruiken bevindt zich ergens tussen een achttiende-eeuwse salon, het delen en ontwikkelen van meesterschap en professionele intervisie.
Als je voelt dat eerst nog diep innerlijk werk nodig is, kan het heel helpend zijn om eerst met een goede coach, therapeut of psycholoog te werken. Soms vraagt het leven om systemisch werk, rouwverwerking, trauma-integratie of andere vormen van persoonlijke begeleiding voordat je in een intervisiegroep werkelijk vrij kunt deelnemen.
Binnen Haagse Hoogvliegers gebeurt dat regelmatig via individuele trajecten zoals
loopbaan‑ en leiderschapscoaching, waarin mensen hun persoonlijke en professionele richting opnieuw onderzoeken.
Wanneer iemand zich innerlijk meer uitgelijnd voelt, kan een mannengroep of intervisiegroep (Eerste Berg, Tweede Berg of Derde Berg) juist enorm verrijkend zijn. Dan wordt de groep een plek waar leiderschap, reflectie en wederzijdse inspiratie samenkomen.
Wat mij persoonlijk het meest raakte aan deze mannengroep was hoe snel mannen elkaar werkelijk gingen steunen.
Mannenvriendschappen blijken vaak veel rijker en voedender dan we in onze cultuur soms denken. Ze ontstaan alleen niet vanzelf.
Je moet er tijd in investeren.
Vanuit presentie aanwezig willen en kunnen zijn.
Actief deelgenoot willen zijn: halen én brengen.
Als begeleider vond ik het een voorrecht om deze mannengroep te faciliteren. Mijn rol was om het veld en de vorm neer te zetten zodat er veiligheid, scherpte en verdieping konden ontstaan.
Tegelijk nodigden de deelnemers mij ook uit om er als mens te zijn. Niet alleen als facilitator maar soms ook als deelnemer in het gesprek.
Dat vertrouwen is bijzonder en raakt me nog steeds.
Aan het einde van het traject koos ieder zijn eigen route. Sommige mannen wilden verder met het verkennen van hun tweede berg van meesterschap en leiderschap. Anderen voelden dat ze langzaam richting een derde berg bewegen waarin de vraag steeds meer wordt wat je wilt doorgeven aan anderen via maatschappelijke transformatie.
Bij Haagse Hoogvliegers ontstaan nieuwe groepen zelden uit een strak programma.
Wij zijn geen trainingsinstituut zoals De Baak of Van Harte & Lingsma.
Onze groepen ontstaan meestal vanuit verlangens van mensen zelf. Iemand steekt zijn vinger op en zegt: dit zou ik eigenlijk heel fijn vinden. Vervolgens kijken we of er meer mensen zijn bij wie dat resoneert.
Zelf voel ik momenteel verlangen naar nieuwe groepen. Bijvoorbeeld een groep politieke leiders in wording, maar ook nieuwe mannen-, vrouwen- en mensgroepen rond de eerste, tweede of derde berg van het leven.
Mensen die willen groeien in bewust leiderschap.
Professionals die willen sparren, spiegelen en samen reflecteren op hun volgende stap.
Leiders die begrijpen dat een goede vorm verdieping mogelijk maakt.
Wanneer dat gebeurt zie je iets moois.
Individuen groeien en ook de groep als geheel wordt wijzer.
Resoneert dit bij je? Neem gerust contact op.
Petra Hiemstra
Haagse Hoogvliegers – Expertisecentrum Grootluisteren
Nassaulaan 13
2514 JS Den Haag
E-mail: petra.hiemstra@haagsehoogvliegers.nl
Telefoon: 06-33803867
Soms begint een nieuwe mannengroep met één eenvoudige zin:
Reflecties
Ilya van Marle (filmmaker & deelnemer 2025) – “Thuiskomen bij Petra Hiemstra (RL) Een vriendelijke confrontatie met ‘jezelf’ gegarandeerd 🙂 Op een plek waar je groeit omdat anderen meegroeien. Ik heb het ervaren als een katalysator waarin je processen versnelt die anders jaren zouden duren. Of helemaal niet zouden plaatsvinden. Oja..geen kattenluikjes. Dus mannen…doen.”
Gert-Jan Aleman (Directeur PEP Den Haag & deelnemer 2025) – Dit is zó herkenbaar. Rond je vijftigste kom je op een punt waarop je gaat herijken: wie ben ik, wat wil ik nog, en met wie deel ik dat eigenlijk echt? In deze mannengroep vond ik iets wat je als man niet snel tegenkomt: een veilige plek waar je eerlijk kunt zijn. Over twijfels, verlangens, relaties en richting. Zonder maskers.